Program szkolnej profilaktyki

PROGRAM SZKOLNEJ PROFILAKTYKI

ZESPOŁU SZKÓŁ PONADGIMNAZJALNYCH

im. Jana Pawła II

W KRYNICY – ZDROJU

Opr. mgr Agnieszka Cisek

 

 

 

PODSTAWY PRAWNE:

USTAWY I ROZPORZĄDZENIA

  1. Rozporządzenie MENiS z dn. 31 stycznia 2002 r.§2, ust.1 pkt.1:

  • Cele i zadania szkoły wynikające z przepisów prawa oraz uwzględniające program wychowawczy szkoły i program profilaktyki dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów oraz potrzeb danego środowiska, o których mowa w odrębnych przepisach.

  • Program wychowawczy szkoły i program profilaktyki, o których mowa
    w ust.1 pkt 1, uchwala rada pedagogiczna po zasięgnięciu opinii rady rodziców i samorządu uczniowskiego.

  1. Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego dn. 19 sierpnia 1994 r.:

  • rozdz. 1, art.1.1: „ochronę zdrowia psychicznego zapewniają organy administracji rządowej i samorządowej oraz instytucje do tego powołane.”

  • Art.2: „Ochrona zdrowia psychicznego polega w szczególności na:

    1. promocji zdrowia psychicznego i zapobieganiu zaburzeniom psychicznym,

    2. zapewnieniu osobom z zaburzeniami psychicznymi wszechstronnej

i powszechnie dostępnej opieki zdrowotnej oraz innych form opieki
i pomocy niezbędnych do życia w środowisku rodzinnym i społecznym.”

  • Art. 4.1”Działania zapobiegawcze w zakresie ochrony zdrowia psychicznego są podejmowane przede wszystkim wobec dzieci, młodzieży, osób starszych i wobec ludzi znajdujących się w sytuacjach stwarzających zagrożenie dla zdrowia psychicznego.”

3. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi
z dnia 26 października 1982 r.
rozdz.1:

  • Art.2.1 „Zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się poprzez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, a w szczególności:

1. tworzenie warunków sprzyjających realizacji potrzeb, których zaspokajanie motywuje powstrzymywanie się od spożywania alkoholu,

2. działalność wychowawczą i informacyjną.

  • Art.4.1 „Prowadzenie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych należy do zadań własnych gmin. W szczególności zadania te obejmują:

3. prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej,
w szczególności dla dzieci i młodzieży.”

  • Art.5 „Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględnia problem trzeźwości i abstynencji wśród celów wychowania oraz zapewnia
    w programach nauczania wiedzę o szkodliwości alkoholizmu dla jednostki oraz w życiu rodzinnym

i społecznym.”

4. Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii z dn. 24 kwietnia 1997 r.:

  • Art.1.2 „Przeciwdziałanie narkomanii obejmuje:1)działalność wychowawczą

i zapobiegawczą.”

  • Art.3.2 „Zadania dotyczące przeciwdziałaniu narkomanii są realizowane,
    w zakresie określonym w ustawie, również przez:1)szkoły i placówki objęte systemem oświaty oraz szkoły wyższe.”

  • Rozdz.2, art.7.1: „Działalność wychowawcza i zapobiegawcza obejmuje:

1)promocję zdrowia psychicznego,

2)promocję zdrowego stylu życia,

3)informowanie o szkodliwości środków i substancji, których zażywanie może prowadzić do narkomanii, oraz o narkomanii i jej skutkach.”

  • Art.7.2 „Zadania, o których mowa w ust.1, są realizowane w szczególności przez: 1)wprowadzenie problematyki zapobiegania narkomanii do programów szkół i innych placówek systemu oświaty.”

  • Art.8.1 „Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględni
    w podstawie programowej kształcenia ogólnego problematykę promocji zdrowia psychicznego i zdrowego stylu życia, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień dotyczących zapobiegania narkomanii.”

  • Art.9.4 „Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w porozumieniu
    z ministrem właściwym do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe formy działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci
    i młodzieży zagrożonych uzależnieniem.”

5. Ustawa o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu
i wyrobów tytoniowych z dn.09 listopada 1995 r.:

  • Art.3: „Ochrona zdrowia przed następstwami używania tytoniu realizowana jest przez kształtowanie polityki zdrowotnej, ekonomicznej i społecznej, do której należy:

1)ochrona prawa niepalących do życia wolnym od dymu tytoniowego,

2)promocja zdrowia przez propagowanie stylu życia wolnego od nałogu papierosów
i używania wyrobów tytoniowych,

2a)działalność wychowawcza i informacyjna.”

6. Konwencja o Prawach Dziecka uchwalona przez Zgromadzenie Ogólne Narodów

Zjednoczonych 20 listopada 1989r., ratyfikowana przez Polskę 30 kwietnia 1991r.

  • Art. 27. 1. „Państwa – Strony uznają prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu
    i społecznemu”.

7. Rozporządzenie MENiS z dnia 31 stycznia 2003r. w sprawie szczegółowych form działalności wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniem.

8. Rozporządzenie MEN z dnia 17 listopada 2010r. w sprawie zasad udzielania
i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach.

PODSTAWOWE POJĘCIA
Z ZAKRESU PROFILAKTYKI

1.WYCHOWANIE – jest procesem, w którym wychowanek ma dojść do pełni osobowego rozwoju poprzez:

  • Ukształtowanie prawego charakteru,

  • Budowanie poczucia odpowiedzialności za własny rozwój i dobro wspólne,

  • Uznanie i przestrzeganie norm społecznych,

  • Budowanie postawy życzliwości i miłości do ludzi,

  • Uświadomienie sobie celów życiowych.

(za M. Simm, E. Węgrzyn – Jonek „Budowanie programu wychowawczego szkoły” Kraków 2000)

2.PROFILAKTYKA – jest chronieniem człowieka w rozwoju przed zagrożeniami
i reagowaniem na nie. Jej celem jest ochrona człowieka, dziecka, ucznia, wychowanka przed wszelkimi zakłóceniami rozwoju.

(za M. Simm, E. Węgrzyn – Jonek „Budowanie szkolnego programu profilaktyki” Kraków 2002)

Profilaktyka to zapobieganie zidentyfikowanym i spodziewanym zagrożeniom poprzez przedsięwzięcie działań mających na celu niedopuszczenie do negatywnie ocenianych przekształceń istniejącego stanu rzeczy.

Odpowiednio do stopnia ryzyka profilaktyka prowadzona jest na trzech poziomach.

PROFILAKTYKA PIERWSZORZĘDOWA adresowana jest do grupy niskiego ryzyka. Działaniami prewencyjnymi obejmuje się szerokie nie zdiagnozowane populacje. Profilaktyka pierwszorzędowa ma dwa cele – promocję zdrowego stylu życia oraz opóźnienie wieku inicjacji, a przez to zmniejszenie zasięgu zachowań ryzykownych.

PROFILAKTYKA DRUGORZĘDOWA adresowana jest do grupy podwyższonego ryzyka. Celem działań jest ograniczenie głębokości i czasu trwania dysfunkcji, umożliwienie wycofania się z zachowań ryzykownych (np. poradnictwo rodzinne i indywidualne, socjoterapia).

PROFILAKTYKA TRZECIORZĘDOWA adresowana jest do grupy wysokiego ryzyka. Ma ona na celu przeciwdziałanie pogłębianiu się procesu chorobowego i degradacji społecznej oraz umożliwienie powrotu do normalnego życia w społeczeństwie. Głównie jest to leczenie, rehabilitacja i resocjalizacja.

3. STRATEGIE

Na wszystkich tych poziomach profilaktyki stosuje się kilka strategii:

Strategie (działania) informacyjne. Ich celem jest dostarczanie adekwatnych informacji na temat skutków zachowań ryzykownych i tym samym umożliwienie dokonywania racjonalnego wyboru (…).

Strategie edukacyjne. Ich celem jest pomoc w rozwijaniu ważnych umiejętności psychologicznych i społecznych (umiejętności nawiązywania kontaktów z ludźmi, radzenia sobie ze stresem, rozwiązywania konfliktów, opierania się naciskom ze strony otoczeniem itp.) (…).

Strategie działań alternatywnych. Ich celem jest pomoc w zaspokojeniu ważnych potrzeb (np. sukcesu, przynależności) oraz osiąganie satysfakcji życiowej przez stwarzanie możliwości zaangażowania się w działalność pozytywną (artystyczną, społeczną, sportową itp.) (…).

Strategie interwencyjne. Celem tych działań jest pomoc osobom mającym trudności
w identyfikowaniu i rozwiązywaniu ich problemów oraz wspieranie w sytuacjach kryzysowych.

(za red. G. Światkiewicz ” Profilaktyka w środowisku lokalnym” Warszawa 2002).

4.ZACHOWANIA RYZYKOWNE – to działania zwiększające prawdopodobieństwo pojawienia się niekorzystnych psychologicznych, społecznych i zdrowotnych konsekwencji.

(za A. E. Kazein „Zdrowie psychiczne młodzieży w okresie dorastania”, „Nowiny psychologiczne” 1996)

Najczęściej pojawiające się to:

  • Palenie tytoniu,

  • Używanie alkoholu,

  • Używanie innych środków psychoaktywnych,

  • Wczesna inicjacja seksualna,

  • Zachowania agresywne i przestępcze.

5.ZBADANE CZYNNIKI CHRONIĄCE:

a)wg Hawkinsa:

  • Silna więź emocjonalna z rodzicami,

  • Zainteresowanie nauką szkolną,

  • Regularne praktyki religijne,

  • Uwewnętrzniony szacunek do norm, wartości, autorytetów.

(za J. Sakowska „Szkoła dla rodziców i wychowawców” Warszawa 1999)

b)wg Masten, Best, Garmazy:

  • Stała opieka sprawowana przez kompetentną osobę dorosłą,

  • Zdolności umożliwiające dobre wyniki w nauce,

  • Umiejętność rozwiązywania problemów,

  • Wrażliwość społeczna,

  • Poczucie własnej skuteczności,

(za A. E. Kazdin „Szkoła dla rodziców i wychowawców” Warszawa 1999)

6.ZBADANE CZYNNIKI RYZYKA:

  • Środowisko społeczne promujące dane wzorce zachowań, np. przestępcze,

  • Normy społeczne(promujące, prowokujące dane zachowania),

  • Modelowanie takich zachowań w domu i w szkole,

  • Konflikty i doświadczenie izolacji w dzieciństwie,

  • Grupa rówieśnicza, w której normą są zachowania dysfunkcyjne

  • Niskie wyniki osiągane w szkole i brak celów życiowych,

  • łatwość zdobycia substancji psychoaktywnych,

  • Wczesna inicjacja w zachowaniach ryzykownych.

(za K. Wojcieszek „Profilaktyka w szkole” Warszawa 2002)

7. RODZAJE SZKOLNYCH ODDZIAŁYWAŃ PROFILAKTYCZNYCH:

Zdaniem niektórych autorów, działania profilaktyczne prowadzone w szkole mogą mieć trojaki charakter (Gaś, 1997):

  • samodzielne programy profilaktyczne, realizowane niezależnie od obowiązującego programu nauczania, skoncentrowane na specyficznych celach i zadaniach;

  • działania zintegrowane z programem szkolnym, treści profilaktyczne włączane są do obligatoryjnie realizowanych programów z różnych przedmiotów (wykorzystanie obowiązującego programu nauczania w zakresie różnych przedmiotów do promowania szeroko rozumianego zdrowia)- programy te uważane są za najbardziej skuteczne;

  • działania incydentalne, podejmowane są w efekcie jakiegoś niekorzystnego, nieraz dramatycznego w skutkach wydarzenia na terenie szkoły lub pojawienia się zagrożenia w otoczeniu szkoły, w środowisku lokalnym.

REGUŁY POSTĘPOWANIA DOTYCZĄCE SZKOLNEJ PROFILAKTYKI:

  • KIERUJ SWOJĄ UWAGĘ NA UMACNIANIE CZYNNIKÓW CHRONIĄCYCH.
  • NIE OGRANICZAJ SIĘ DO PRZEKAZYWANIA INFORMACJI
    O UZALEŻNIENIACH.
  • W PLANOWANYCH DZIAŁANIACH ANGAŻUJ RÓŻNE SFERY ŻYCIA – EMOCJE, WOLĘ, REFLEKSJĘ NAD SOBĄ.
  • REFLEKTUJ SWOJE CODZIENNE DZIAŁANIA – SPOSÓB ODNOSZENIA SIĘ DO DZIECI, STAWIANIE WYMAGAŃ, PRZYGOTOWANIE LEKCJI, SPOSÓB OCENIANIA.
  • BĄDŹ KONSEKWENTNY I STAŁY W TYCH DZIAŁANIACH.
  • ZACHĘCAJ DO TAKIEJ PRACY SWOICH KOLEGÓW.
  • DZIAŁAJ W RAMACH PIERWSZEGO POZIOMU PROFILAKTYKI.
  • ANGAŻUJ DO WSPÓŁPRACY LUDZI, KTÓRZY ZNAJĄ

I ROZUMIEJĄ SPECYFIKĘ PRACY Z DZIEĆMI I MŁODZIEŻĄ.

Reguły opr. mgr Julianna Męcnarowska (ZA M. SIMM, E. WĘGRZYN – JONEK, „BUDOWANIE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI”, KRAKÓW 2002)

Literatura:

Małgorzata Simm, Ewa Węgrzyn – Jonek

Budowanie szkolnego programu profilaktyki”, Rubikon, Kraków 2002

Krzysztof Wojcieszek

Wygrać życie – szkolny program profilaktyki”, Rubikon, Kraków 2002

Ewa Konińska

Mądrze i skutecznie – zasady konstruowania szkolnego programu profilaktyki”

Rubikon, Kraków 2002

Renata Knez, Wojciech Słonina

Poznaję – wybieram, programy integracyjno profilaktyczne dla uczniów gimnazjów

i szkół Ponadgimnazjalnych.”

Rubikon, Kraków 2003

red. Grażyna Świątkiewicz

Profilaktyka w środowisku lokalnym”.

Krajowe Biuro ds. Przeciwdziałania Narkomanii, Warszawa 2002

CELE I ZADANIA

SZKOLNEJ PROFILAKTYKI

Problematyka szkolnego programu profilaktyki wynikająca z diagnozy:

Cele główne:

  • Zmniejszenie zjawiska palenia tytoniu przez młodzież naszej szkoły (szczególnie na terenie szkoły i wokół niej);

  • Wpajanie pozytywnych wzorców zachowania, wysławiania się (ograniczenie stosowania wulgaryzmów);

  • Opóźnianie wieku inicjacji zachowań ryzykownych, uświadamianie konsekwencji związanych z popadnięciem w nałóg;

  • Promowanie zdrowego stylu życia, aktywnego spędzania czasu;

  • Umiejętność konstruktywnego radzenia sobie z trudnymi emocjami
    i rozwiązywania konfliktów.

Cele i zadania szkolnego programu profilaktyki wynikające z diagnozy
w odniesieniu do:

uczniów:

  • Kształtowanie umiejętności społecznych: komunikacji, asertywności, rozpoznawania sytuacji presji, walki ze stresem radzenia sobie z konfliktami;

  • Stworzenie środowiska dającego poczucie bezpieczeństwa (klasa, szkoła);

  • Rozwijanie pozytywnych uczuć, rozumienie samego siebie, budowania pozytywnego wizerunku własnego jako osoby wartościowej i niezależnej,

  • Kształtowanie umiejętności konstruktywnego spędzania wolnego czasu: zajęcia sportowe, koła zainteresowań, itp.;

  • Uświadomienie skutków zażywania alkoholu, nikotyny, narkotyków i innych środków uzależniających;

  • Promowanie postaw wolnych od nałogów, budowanie poczucia odpowiedzialności za siebie i swoje zdrowie;

  • Obalenie mitów i stereotypów dotyczących „picia, brania, palenia”;

  • Kształtowanie umiejętności przeciwdziałania presji rówieśniczej, umiejętności odmawiania, pracy nad sobą, odpowiedzialnego zachowania
    w sytuacji zagrożenia.

rodziców:

  • Promowanie postawy otwartości, uczciwości wobec dziecka, kształtowanie umiejętności wspólnej zabawy i spędzania czasu z dzieckiem;

  • Kształtowanie umiejętności komunikacyjnych w relacji z dzieckiem, w tym na temat uzależnień, rozpoznawania nieprawidłowości;

  • Dostarczenie informacji na temat ryzykownych zachowań, ich przyczyn
    i możliwości wspierania dziecka;

  • Dostarczenie informacji o instytucjach i osobach udzielających pomocy
    w dziedzinie profilaktyki i terapii na terenie naszej gminy i powiatu.

nauczycieli:

  • Współpraca w tworzeniu bezpiecznej i życzliwej atmosfery w szkole i klasie;

  • Poszerzanie wiedzy na temat czynników zagrożeń i metod przeciwdziałania im;

  • Nawiązanie ścisłej współpracy z rodzicami;

  • Pomoc uczniom w walce ze stresem i podnoszeniu wartości własnej osoby;

  • Wymiana informacji i dzielenie się doświadczeniami w czasie realizacji programu w ramach komisji wychowawców i zespołu profilaktycznego;

  • Umiejętność reagowania w sytuacjach trudnych: agresja, wulgarne zachowanie, zachowania pod wpływem środków uzależniających;

  • Praca nad sobą w rozwijaniu zdolności do empatii, do podmiotowego zindywidualizowanego traktowania ucznia, bycia otwartym na jego problemy by w razie potrzeby przyjść mu z pomocą;

  • Systematyczna praca dorosłych nad kształtowaniem postaw uczniowskich według

  • przyjętych i akceptowanych norm społecznych i przyjętego WSO.

Cele działań profilaktycznych są realizowane przez:

1. Programy informacyjno – edukacyjne.

2. Programy profilaktyczne.

3. Zajęcia alternatywne.

4. Udział w akcjach i kampaniach profilaktycznych.

5. Interwencje prowadzone w szkole i poradniach profilaktycznych wobec osób
z grupy ryzyka.

6. Współprace między różnymi instytucjami działającymi na rzecz dzieci
i młodzieży (PPP, Policja, Sąd, kuratorzy, fundacje, GKRPA, Ośrodek Pomocy Społecznej).

Formy pracy przy realizacji programu profilaktycznego:

1) warsztaty z uczniami,

2) ankiety,

3) konkursy wiedzy,

4) gabloty informacyjne, ulotki,

5) film, spoty filmowe,

6) godziny wychowawcze i lekcje przedmiotowe.

Osoby realizujące Szkolny Program Profilaktyki:

dyrektor

nauczyciele

wychowawcy

pedagog

psycholog

higienistka szkolna

bibliotekarz

zapraszani specjaliści

RAMOWY PLAN REALIZACJI DZIAŁAŃ

Z ZAKRESU SZKOLNEJ PROFILAKTYKI

STRATEGIE

ZADANIE

DZIAŁANIE

NARZĘDZIA

ODPOWIE

-DZIALNI

TERMIN REALI

-ZACJI

EFEKTY

EWALUACJA

Informacyjna

Rozpoznanie sytuacji materialno-bytowej wśród uczniów w ZSP. Zebranie informacji dotyczących uczniów klas pierwszych oraz uzupełnianie na bieżąco informacji dotyczących uczniów klas starszych,- na bieżąco diagnozowanie klasy
i podejmowanie stosownych działań.
- ankiety- opinie z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej- teczka z informacjami o klasie

-rozmowy z rodzicami,

- testy socjometryczne.WychowawcyPedagogNa bieżącoWychowawca zna sytuację swoich podopiecznych oraz strukturę grupy klasowej. Analiza wymienionych narzędzi,Wdrażanie uczniów do życia w społeczności uczniowskiej.Zapoznanie uczniów i ich rodziców z regulaminem szkoły i konsekwencjami jego nieprzestrzegania,
z zasadami oceniania oraz
z procedurami oddziaływań wychowawczych.
- regulamin szkoły- kryteria oceniania- procedury oddziaływań wychowawczych;

- ankiety sprawdzające znajomość przepisów wewnątrzszkolnych.Dyrekcja, wychowawcy, nauczyciele, pedagog szkolny.WrzesieńUczniowie znają dokumentację szkolną, potrafią z niej korzystać.Zebranie oświadczeń, że uczniowie i rodzice zostali zapoznani z wyżej wymienionymi dokumentami;- analiza ankiet.Poinformowanie rodziców i uczniów o sposobach pomocy w sytuacjach problemowychPoinformowanie rodziców na zebraniach i uczniów na godzinach wychowawczych na temat działalności Poradni Psychologiczno –Pedagogicznej, Poradni Zdrowia Psychicznego,
i innych poradni specjalistycznych
-informacja w gablotce,- ulotki,- inf. w teczce wychowawcy.Pedagog szkolny, wychowawcy.Na bieżącoUczniowie i ich rodzice wiedzą gdzie w razie problemów można zwrócić się o pomoc.Wywiad wśród uczniów i rodzicówDiagnozowanie zagrożeń występujących
w ZSP
i w środowisku lokalnym i przeciwdziałanie im.
Prowadzenie teczek zawierających informacje o klasie i działaniach wychowawczych wobec uczniów, wywiad
z uczniami i rodzicami, obserwacja, ankietowanie uczniów i rodziców.
Ankieta diagnozująca, karty obserwacji.Wychowawcy, pedagogAnkieta–wrzesień,-teczki wychowawcy- założenie we wrześniu a prowadzenie przez cały cykl kształcenia wychowankówRada Pedagogiczna zna zagrożenia
i zjawiska, jakie występują na terenie szkoły
i podejmuje stosowne kroki, aby je zniwelować/wyeliminować.
Sprawozdanie wychowawcy
z przeprowa-
dzonych działań w obrębie klasy; ankiety.EdukacyjnaDbanie o prawidłowy rozwój procesów grupowych w klasie oraz
o nawiązanie pozytywnych relacji wychowawca-wychowankowie.
Zajęcia integracyjne dla klas pierwszych oraz dla klas starszych w ramach godzin wychowawczych. Wycieczki i imprezy klasoweScenariusze zajęć, materiały dydaktyczneWychowawcy, pedagog, psycholog.Według harmonogramuUczniowie w gronie kolegów z klasy czują się dobrze, nie boją się wypowiadać na forum klasy. Istnieją pozytywne relacje wychowawca-wychowanek.Sprawozdanie
z realizacji zajęć dotyczących integracji, karty wycieczki, dokumentacja wychowawcy
Doskonalenie umiejętności psycho-społecznych uczniów i kształtowanie własnego systemu wartości na podstawie ogólnie przyjętych normWarsztaty dotyczące prawidłowej komunikacji interpersonalnej, asertywność, radzenie sobie ze stresem, podnoszenie poczucia własnej wartości, zajęcia kształtujące zasady dobrego wychowania w ramach przedmiotów zawodowych np. obsługa konsumenta, kultura zawodu, lekcje religiiScenariusze do cyklu zajęć „Integracja. Twórczość, Komunikacja”, oraz do cyklu zajęć „Złość. Agresja. Konflikty.”Wychowawcy, pedagog szkolny, nauczyciele Według harmonogramuUczniowie potrafią kontrolować wybuchy złości, mówić „językiem ja”, potrafią wyrażać własne poglądy nie naruszając praw innych osób. Ankiety ewaluacyjne z cykli zajęć, sprawozdania, dokumentacja pedagogaPromocja zdrowego trybu życiaRealizacja programów profilaktycznych, w tym dot. profilaktyki uzależnień, profilaktyki AIDS, raka piersi, raka szyjki macicy, dot. radzenia sobie z trudnymi emocjami; Organizacja i uczestnictwo w konkursach, imprezach promujących zdrowy styl życia Scenariusze zajęć, kasety, materiały dydaktyczneWychowawcy, pedagog szkolny, osoby odpowiedzialne za prowadzenie programu.Według harmonogramuUczniowie znają mechanizmy uzależnień, wiedzą jak funkcjonuje rodzina z problemem alkoholowym; uczennice potrafią badać swoje piersi i znają zasady profilaktyki raka piersi; młodzież wie, jakie są sposoby przeciwdziałania i radzenia sobie ze stresem; wiedzą, że długotrwałą depresję można i trzeba leczyć.Sprawozdania, ankietyEdukacja ekologicznaUdział w akcjach propagujących działalność proekologiczną. Realizacja tematyki z zakresu ochrony środowiska na godzinach wychowawczych.Wycieczki klasowe. Sprzątanie terenu wokół szkoły. Segregacja śmieci.Scenariusze zajęć wychowawczych, harmonogram akcji
i imprez
Wychowawcy, klasa – gospodarz, nauczyciele biologii, pedagog.Według harmonogramuMłodzież potrafi segregować śmieci i wie, w jaki sposób każdy z nas może chronić środowisko naturalne. SprawozdaniaPrzeciwdziałanie niepowodzeniom szkolnymOrganizowanie form pomocy w ramach pomocy pedagogiczno-psychologicznej, w tym zajęć dydaktyczno-wyrównawczych, konsultacji. Warsztaty dotyczące skutecznych sposobów uczenia się, radzenie sobie ze stresem, higieny pracy, umiejętności wypowiadania się na forum itp.Materiały dydaktyczne, scenariusze.Wychowawcy, pedagog szkolny.Wrzesień, październikUczniowie znają mnemotechniki; potrafią wypowiadać się na forum, wiedzą jak niwelować stres.Ankiety ewaluacyjne, rozmowy z rodzicami, dokumentacja pedagogaPrzeciwdziałanie zagrożeniom związanym ze wczesną inicjacją seksualną i kontaktami seksualnymiRealizacja przedmiotu „Przygotowanie do życia w rodzinie”, Tematyka lekcji
biologii oraz godzin wychowawczych (w tym na temat AIDS
i innych chorób przenoszonych drogą płciową). Kursy przedmałżeńskie. Spotkania ze specjalistami.
Programy nauczania, rozkłady materiału, środki dydaktyczne.Dyrekcja szkoły, wychowawcy, pedagog, katecheci, nauczyciele biologii i wychowania do życia w rodzinie.Według potrzebMłodzież zna konsekwencje wczesnej inicjacji seksualnej, posiada wiedzę nt. chorób wenerycznych, środków antykoncepcyjnych,Sprawozdania, ankietyDoradztwo pedagogiczne
i konsultacje dla nauczycieli
i wychowawców
Udział w szkoleniach: Rady Pedagogicznej, Komisji Wychowawców Klasowych.Doradztwo indywidualne.Materiały szkolenioweDyrekcja szkoły, przewodniczący Komisji Wychowawców Klasowych, pedagog szkolny.Według harmonogramuWychowawcy i nauczyciele posiadają wiedzę dot. oddziaływań wychowawczych, jakie należy podjąć w stosunku do ucznia w zależności od potrzeb.Sprawo-zdania ze szkoleń, zaświadczenia.Doradztwo pedagogiczne i konsultacje dla rodziców i prawnych opiekunówPedagogizacja rodziców w ramach zebrań z wychowawcami. Warsztaty dla rodziców na temat działań profilaktycznych i wychowawczych. Doradztwo indywidualne.Materiały szkolenioweDyrekcja wychowawcy, pedagog.Według harmonogramu zebrań, warsztaty raz w semestrze, doradztwo indywidualne na bieżąco.Rodzice wiedzą, gdzie w razie potrzeby mogą zwrócić się o pomoc.Sprawozdanie z pedagogizacji, ankiety.Przeciwdziałanie zagrożeniom
wynikającym
z używania substancji psychoaktywnych
Prowadzenie programów profilaktycznych przyjętych do realizacji w danym roku szkolnym. Konkursy i akcje profilaktyczne prowadzone w środowisku szkolnym i lokalnym.Wizualna informacja w zakresie profilaktyki.Materiały szkoleniowe, filmyWychowawcy, pedagog, opiekunowie PCK, Młodzieżowi Liderzy Promocji Zdrowia.Według harmonogramuMłodzież zna konsekwencje stosowania substancji psychoaktywnych, ma umiejętność asertywnego odmawiania.Sprawozdania, ankietyUmiejętność udzielania pierwszej pomocy- szkolenie ratowników PCK,- pokazy akcji ratowniczych- np. na Rajdzie o Puchar Dyrektora Szkoły,- zajęcia w ramach lekcji przysposobienie obronne.Potrzebne akcesoria np. fantomy, maseczki do sztucznego oddychania itp.Nauczyciel PO, opiekun PCK.Według harmonogramuUczniowie potrafią w razie potrzeby udzielić pierwszej pomocy.Sprawozdania

Interwencyjna

Pomoc osobom mającym trudności w identyfikowaniu
i rozwiązywaniu problemów oraz wspieranie ich
w sytuacjach kryzysowych.
-indywidualna praca z uczniami z grup zachowań ryzykownych, kierowanie do odpowiednich instytucji takich jak:Poradnia Pedagogiczno –Psychologiczna, Ośrodek Terapii Uzależnień, Policja, Poradnie Zdrowia Psychicznego, Wydział Rodzinnego Sądu Rejonowego.Rozporządzenia MENiS, procedury oddziaływań wychowawczych, statut szkoły.Dyrekcja, nauczyciele i pozostali pracownicy szkoły.Według potrzebUczniowie posiadają wiedzę dot. własnych problemów oraz umiejętności mające na celu przeciwdziałanie im.Dokumentacja pedagoga i wychowawców- Pomoc osobom pochodzącym z rodzin dysfunkcyjnych (agresja, przemoc, alkoholizm).Wniosek do Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych lub/oraz Sądu Rodzinnego o objęcie rodziny nadzorem kuratora.Pedagog szkolnyWedług potrzebUczniowie wiedzą gdzie mogą uzyskać konkretną pomoc.Dokumentacja pedagoga i szkolnaSposób postępowania w przypadku łamania przez ucznia regulaminu szkoły.Wszczęcie postępowania dyscyplinarnego zgodnie ze Statutem i procedurami oddziaływań wychowawczych,. Procedury oddziaływań, Dyrekcja pedagog szkolny, wychowawcy.Według potrzebUczeń przestrzega zawartych w Statucie postanowień.Informacje dotyczące interwencji wobec uczniów zawarte w teczce wychowawcy oraz w dokumentacji wychowawcyAlternatywUmiejętność gospodarowania wolnym czasem jako alternatywa dla zachowań ryzykownych.-koła przedmiotowe,artystyczne,- zajęcia sportowe: siatkówka, koszykówka, piłka nożna, piłka ręczna, taniec itp,

 

- działalność młodzieżowych liderów promocji zdrowia, wolontariuszy, PCK,

- kluby sportowe działające przy szkole,

- lekcje wychowawcze dotyczące gospodarowania czasem wolnym,

- organizacje pozaszkolne.Scenariusze zajęć, dzienniki zajęć pozalekcyjnych.Nauczyciele prowadzącyNa bieżącoUczniowie uczestniczą w zajęciach pozalekcyjnych i pozaszkolnych.Sprawozdania z realizacji, dzienniki zajęćUmiejętność aktywnego poszukiwania pracy.- Realizacja tematów na przedmiotach zawodowych min. przedsiębiorczość, -współpraca z biurem pracy (szkolenia, spotkania, warsztaty).Scenariusze zajęćWychowawcy
i koordynator współpracy
z biurem pracy.
Według harmonogramuUczniowie znają aktywne sposoby poszukiwania pracy.SprawozdaniaOrganizacja rozgrywek w różnych dyscyplinach sportowych.Turnieje sportoweSprzęt sportowyKlasy, gospodarz i ich wychowawcy, nauczyciele wychowania fizycznego.Według harmonogramu pracy klas gospodarzUczniowie uczestniczą w zawodach sportowych-znają zasady i stosują się do nich. Zdrowa rywalizacja międzyklasowa ma charakter integracyjny.Sprawozdanie z działalności klas gospodarz

 

EWALUACJA

Ewaluacja to systematyczny proces obejmujący zbieranie informacji oraz zdawanie relacji (w postaci raportu) z tego, jak się rzeczy mają, z intencją dostarczenia danych ułatwiających podjęcie decyzji. (H. Simon)

Ewaluacja służy dwóm celom:

- pomaga sprawdzić jakość (użyteczność, efektywność- skuteczność, ekonomiczność) programu;

- pomaga udoskonalać program (wskazując możliwości poprawy).

Obszar: Wychowanie i opieka

Standard: Szkoła prowadzi systematyczne działania profilaktyczne
i z zakresu promocji zdrowia.

Wskaźnik: Szkoła promuje zdrowy styl życia.

Pytania diagnostyczne:

1. Czy szkoła organizuje atrakcyjne dla młodzieży zajęcia pozalekcyjne?

2. Czy szkoła promuje zdrowe odżywianie, aktywny wypoczynek, sport, umiejętności radzenia sobie z trudnymi emocjami?

3. Czy prowadzone są zajęcia mające na celu profilaktykę zdrowotną (np.

dotyczące higieny psychicznej, tj. przeciwdziałania chorobom psychicznym, depresji; profilaktyki raka piersi czy raka szyjki macicy; skutków używania substancji psychoaktywnych)?

4. Czy monitorowane jest uczestnictwo młodzieży w zajęciach wychowania fizycznego?

5. Czy zajęcia z wychowania fizycznego uwzględniają indywidualne predyspozycje zdrowotne ucznia (dostosowane do wskazań lekarskich)?

6. Czy szkoła uczy postaw i zachowań proekologicznych?

Wskaźnik: Szkoła prowadzi systematyczne działania profilaktyczne.

Pytania diagnostyczne:

    1. Czy szkoła przeciwdziała zaburzeniom zachowania i niedostosowaniu społecznemu uczniów?
    2. Czy szkoła diagnozuje zagrożenia występujące na terenie szkoły?
    3. Czy szkoła współpracuje z instytucjami pomocowymi i zajmującymi się profilaktyką i interwencją?
    4. Czy prowadzone są zajęcia z zakresu:
  • integracji zespołu klasowego;
  • agresji i przemocy;
  • radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych;
  • alkoholizmu i współuzależnienia;
  • nikotynizmu;
  • wulgaryzmów;
  • przeciwdziałania niepowodzeniom szkolnym itp.
    1. Czy szkoła monitoruje frekwencję uczniów?
    2. Czy wychowawca wspiera swoich wychowanków pochodzących z rodzin problemowych?
    3. Czy wychowawca współpracuje z rodzicami w celu rozpoznawania potrzeb wychowawczych i ich realizacji?
    4. Czy wychowawcy i nauczyciele współpracują z pedagogiem szkolnym
      w przypadku trudności wychowawczych?
    5. Czy pedagog jest informowany o incydentach i wszystkich oddziaływaniach wychowawczo-profilaktycznych prowadzonych na terenie szkoły?

Standard: Kadra posiada kwalifikacje i umiejętności realizacji zadań zgodnie z programem profilaktyczno-wychowawczym.

Wskaźnik: Nauczyciele systematycznie poszerzają swoje kwalifikację

i umiejętności wychowawcze.

Pytania diagnostyczne:

1. Czy nauczyciele biorą udział bądź ukończyli w bieżącym roku szkolnym szkolenia (kursy, warsztaty) w zakresie:

  • diagnozy zespołu klasy i ucznia;
  • prowadzenia zajęć wychowawczych;
  • stosowania aktywnych form nauczania;
  • znajomości przyczyn, mechanizmów i przeciwdziałania działaniom niepożądanym (przemoc, uzależnienia).

Standard: Szkoła posiada system oddziaływań zawarty w dokumentacji szkolnej, zgodny z prawami człowieka.

Wskaźnik: Uczniowie znają dokumentację szkolną.

Pytanie diagnostyczne:

  1. Czy uczniowie znają dokumentację szkolną w zakresie:
  • prawa i obowiązki ucznia,
  • system kar i nagród,
  • procedurę skreślenia z listy uczniów,
  • procedury oddziaływań wychowawczych.
  1. Czy stosowany przez szkołę system kar jest dla uczniów motywacją do poprawy i przynosi oczekiwane efekty?
  2. Czy system kar i nagród stosowany jest wobec uczniów konsekwentnie?
  3. Czy szkoła oferuje uczniom atrakcyjny system nagród?
  4. Czy szkolne procedury zapewniają uczniom możliwość poprawy zachowania?

Standard: Atmosfera szkoły sprzyja efektywnej pracy.

Wskaźnik: Szkoła zapewnia uczniom bezpieczeństwo.

Pytania diagnostyczne:

  1. Czy na terenie szkoły uczniowie czują się bezpiecznie?
  2. Czy teren szkoły jest monitorowany w celu eliminacji zachowań niepożądanych?
  3. Czy szkoła eliminuje zjawiska zagrażające bezpieczeństwu uczniów, nauczycieli i innych pracowników?

Wskaźnik: Szkoła tworzy pozytywne relacje międzyludzkie.

Pytania diagnostyczne:

  1. Czy szkoła udziela wsparcia młodym nauczycielom?
  2. Czy szkoła prowadzi działania mające na celu tworzenie pozytywnych relacji nauczyciel- uczeń, uczeń-uczeń i nauczyciel-nauczyciel?
  3. Czy badany jest poziom zadowolenia uczniów i rodziców z relacji panujących

w szkole?

  1. Czy nauczyciele i wychowawcy dokonują ewaluacji swojej pracy wychowawczej?

Ewaluacja poszczególnych programów (cząstkowa) będzie prowadzona na bieżąco poprzez obserwację, zbieranie materiałów, ankiet, sprawozdań ze zrealizowanych programów, obserwację rozmowę z uczniami, rodzicami i nauczycielami.
Na początku prowadzonych cykli zajęć profilaktycznych, przeprowadzona zostanie w klasach ankieta, mająca na celu rozpoznanie zakresu wiadomości dot. tematu warsztatów (np. zagrożenia środkami psychoaktywnymi) oraz oczekiwań uczniów dotyczących zajęć.

Na ostatnich zajęciach uczniowie wypełnią ankietę ewaluacyjną, porównującą czy nastąpił przyrost wiedzy. Dzięki ankiecie skierowanej do rodziców dokonamy rozpoznania ich oczekiwań i dostosujemy do nich zaplanowane działania. Prowadzone wywiadówki profilaktyczne zakończymy ankietą ewaluacyjną.

Uzyskane wyniki będą analizowane przez Komisję Wychowawców
i pedagoga a następnie po dokonaniu całościowej oceny programu (pod koniec roku szkolnego) uzyskane informacje wykorzystywane do wprowadzania zmian w programie. Dodatkowo wnioski i uwagi dotyczące realizacji programu mogą zgłaszać uczniowie (poprzez wychowawcę klasy), rodzice, nauczyciele – ich analizą zajmie się Komisja.

W ramach ewaluacji działań skierowanych do nauczycieli, wykorzystamy rozmowy diagnostyczne oraz informacje zwrotne dotyczące oceny działań profilaktycznych w klasach podczas spotkań i rozmów z nauczycielami.